Reklamı Geç
Advert

MERKEZ BANKASI YÖNETİMİNDE YENİ DEĞİŞİKLİK

Prof. Dr. Türk: “Siyasî iktidarın kısa aralıklarla Merkez Bankası Başkanını yasal görev süresine aykırı olarak değiştirmekten kaçınması, Banka’nın görevlerini tam olarak yapabilmesi ve çıkardığı banknotların üzerinde yazılı Türk Lirası değerinin korunması bakımından büyük önem taşımaktadır.”

MERKEZ BANKASI YÖNETİMİNDE YENİ DEĞİŞİKLİK
MERKEZ BANKASI YÖNETİMİNDE YENİ DEĞİŞİKLİK Admin

Türkiye Cumhuriyet Merkez Başkanı (Guvernörü) Murat Uysal’ın bu günkü (7 Kasım 2019) 31297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6 Kasım 2020 tarih ve 2020/495 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile görevden alınması ve yerine eski Maliye Bakanı ve Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı Naci Ağbal’ın atanması ile ilgili olarak eski Adalet Bakanı Prof. Dr. Hikmet Sami Türk, yazılı bir açıklama yaptı:

 “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı (Guvernörü) Murat Uysal’ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından bu görevden alınması ve yerine Naci Ağbal’ın atanması ile Merkez Bankası yönetiminde son dört yıl içinde üçüncü değişiklik gerçekleşmiş oluyor. 2016 yılında Merkez Bankası Başkanlığına atanan Murat Çetinkaya, 6 Temmuz 2019 tarih ve 30823 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5 Temmuz 2019 tarih ve 2019/159 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu görevden alınmış ve yerine Murat Uysal atanmıştı. Her iki görevden alma ve atama kararları, isimler dışında eş metinlidir.

Önceki Karar gibi son Karar’da da yasal dayanak olarak görevden alma için 375 sayılı KHK’nin 35. maddesi ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 2. maddesi, boşalan Merkez Başkanlığına (Guvernörlüğüne) yeni atama için 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Bankası Kanunu’nun 25. maddesi ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 2, 3 ve 7. maddeleri sıralanmaktadır.

Murat Çetinkaya’nın Merkez Bankası Başkanlığından üçüncü yılında alınmasından sonra yerine atanan Murat Uysal, bu görevde sadece 16 ay kalabilmiştir. Oysa 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 4. maddesi uyarınca (I) sayılı cetvelde yer alanlar, ‘görev süreleri sona ermeden Cumhurbaşkanınca görevden ’ alınabildikleri hâlde; 7. maddesi uyarınca 4. madde hükümleri, ‘ekli (III) sayılı cetvelde yer alanlar hakkında uygulanmaz. Bunların görev süreleri ekli (III) sayılı cetvelde gösterilmiştir. ’Böylece yaptıkları işin niteliği gereği kendilerine görev süresi güvencesi verilenler arasında bulunan Merkez Başkanı ve başkan yardımcılarının görev süresi 4 yıldır.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 1211 sayılı Kanunu’nun 1. maddesine göre ‘Türkiye’de banknot ihracı imtiyazına münhasıran sahip ’bankadır. 4. maddeye göre ‘Bankanın temel amacı fiyat istikrarını sağlamaktır. Banka fiyat istikrarını sağlamak için uygulayacağı para politikasını ve kullanacağı para politikası araçlarını doğrudan kendisi belirler. ’Bu, Banka’nın uygulayacağı para politikası ve araçlarını belirlemekte bağımsız olması demektir.

1211 sayılı Kanunu’nun 4. maddesi ile birlikte değerlendirildiğinde Merkez Başkan ve yardımcılarının 4 yıllık görev süresinin de, Banka’nın amaçlarını gerçekleştirebilmesi için yönetimde istikrar unsuru olarak öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Cumhurbaşkanın Erdoğan’ın kendisinin çıkardığı 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı 2 2 Kararnamesi hükümlerine aykırı olarak dört yıl içinde üç Başkan (Guvernör) değişikliği yapmasının istikrar düşüncesiyle bağdaşmadığı açıktır.

Ayrıca Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Merkez Bankası’nın bağımsız olarak belirlemesi gereken para politikalarını kredi faiz oranlarının yüksekliği gerekçesiyle sürekli eleştirmesi ve Banka’yı düşük faiz oranlarına yönlendirmesi de 1211 sayılı Kanunu’na aykırı bir müdahale olmuştur. Bu uygulama, Türk parası değerinin yabancı paralar karşısında düşmesinin, örneğin Dolar ve Avro kurlarının yükselmesinin ve bunun iç piyasaya yansımasıyla her gün artan pahalılığın nedenlerinden biri olmuştur. Cumhurbaşkanının kısa zamanda dört yıl içinde üç Merkez Bankası Başkanı değiştirmesi ise, Banka’nın faiz oranlarında yaptığı indirimlerin Cumhurbaşkanı tarafından tatmin edici bulunmadığını gösteriyor.

 Her durumda siyasî iktidarın kısa aralıklarla Merkez Bankası Başkanını yasal görev süresine aykırı olarak değiştirmekten kaçınması, Banka’nın görevlerini tam olarak yapabilmesi ve çıkardığı banknotların üzerinde yazılı Türk Lirası değerinin korunması bakımından büyük önem taşımaktadır.” 

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500